Vân Trang - bà mẹ 4 con vô địch nữ cự ly 42km Y Tý Mùa Vàng: “Em chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ”

Ngày 6/9/2026, giải chạy địa hình Y Tý Mùa Vàng tại xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai chứng kiến khoảnh khắc đáng nhớ của phong trào trail running Việt Nam. Vân Trang, biệt danh Jang Doll, bà mẹ bốn con sinh năm 2026, đã chạm dải băng ở cự ly 42km với thời gian 4 giờ 26 phút. Cô giành vị trí số 1 nữ của cự ly này và đồng thời xếp thứ 2 chung cuộc toàn giải, chỉ xếp sau một vận động viên nam. Đường chạy 42km tại Y Tý không phải là cung đường dễ dàng. Theo thông tin từ giải, các vận động viên phải vượt qua tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m quanh khu vực đỉnh Lảo Thẩn cao 2.860m so với mực nước biển. Những đoạn dốc gắt, địa hình sỏi đá và không khí loãng vùng cao đặt ra thử thách lớn với thể lực cũng như khả năng tính toán nhịp độ. Chia sẻ với phóng viên sau khi hoàn thành cuộc đua, Vân Trang nói: “Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: ‘Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội’.” Với Vân Trang, sức bền không đến từ may mắn mà từ thói quen tập luyện kỷ luật. Ngoài chạy bộ, cô kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày. Việc vừa chăm sóc bốn con, vừa duy trì khối lượng vận động lớn khiến thành tích của cô càng được cộng đồng chạy bộ nể phục. Thế nhưng, câu chuyện của Vân Trang không chỉ dừng lại ở huy chương. Ngay sau lễ trao giải, hình ảnh cô trong bộ đồ thể thao bó sát bị một bộ phận cư dân mạng đưa lên các hội nhóm chạy bộ để bàn tán. Thay vì nói về cự ly 42km, những lời bình phẩm khiếm nhã lại tập trung vào vòng một của cô. Cụm từ “vác 2 quả bưởi đi chạy” được dùng để giễu cợt. Không chọn cách im lặng, Vân Trang có màn đáp trả khiến nhiều người bất ngờ. Cô viết: “Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực ‘tiếp tế vitamin C’ cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!” Chân chạy người Hà Nội cũng gửi thông điệp về cách nhìn nhận phụ nữ trong thể thao: “Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình.” Khi được hỏi có thay đổi trang phục để né tránh ánh mắt dòm ngó, Vân Trang dứt khoát: “Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy. Những lời khen làm mình vui, lời chê giúp mình nhìn lại, còn những lời thiếu thiện chí thì mình học cách bỏ qua.” Sau chiến thắng tại Y Tý, Vân Trang đặt mục tiêu chinh phục cự ly VMM 70km và nội dung 100km vào cuối năm 2026. Cô khép lại cuộc trò chuyện bằng thông điệp: “Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ.” Bằng phản ứng sắc sảo và thành tích thuyết phục, Vân Trang không chỉ chứng minh năng lực của một runner nữ ở cự ly khắc nghiệt mà còn nhắc nhở rằng giá trị của người phụ nữ trong thể thao nên được đo bằng sự nỗ lực, kỷ luật và khát vọng, thay vì bị quy về ngoại hình.